Fındıkta üretim, ihracat ve kırsal sosyolojiyi birlikte ele alan yeni bir destek modeli çağrısı, sektörün en üst düzey temaslarında gündeme geldi. Cem Şenocak, hem Ömer Bolat hem de İbrahim Yumaklı ile yapılan görüşmelerde aynı çerçeveyi çizdi: Fındıkta tek tip destek dönemi kapanmalı.

Ordu’da ihracat zirvesi, sahadan talepler

2 Mayıs’ta Ordu’da açıklanan ihracat verileri kapsamında yapılan temaslarda, sektörün acil beklentileri masaya yatırıldı. Ömer Bolat’ın katıldığı toplantılarda Şenocak;

          •         %6 ve üzeri eğimli araziler için ayrıcalıklı destek,

          •         Lisanslı depoların güçlendirilmesi,

          •         İhracat primlerinin süresinin uzatılması ve oranının artırılması

başlıklarını gündeme taşıdı.

Bolat ise küresel risklere rağmen ihracattaki artışın ekonomik programın doğruluğunu teyit ettiğini vurguladı. 

Ankara’da kritik başlık: “Eğime göre destek”

Ankara’da gerçekleştirilen görüşmede ise odağın tamamen üretim yapısına çevrildiği görüldü. İbrahim Yumaklı ile yapılan toplantıda, özellikle eğimli arazilerde üretim yapan çiftçinin mevcut modelle sürdürülebilirliğini kaybettiği ifade edildi.

Şenocak, iki farklı üretim yapısına dikkat çekti:

          •         Alternatif ürün imkânı olan düz araziler

          •         Fındık dışında seçeneği bulunmayan eğimli, parçalı bahçeler

Bu iki yapının aynı destek modeliyle yönetilmesinin “yapısal hata” olduğunu belirtti. 

Göç, üretim ve güvenlik aynı denklemde

Görüşmelerde fındığın sadece ekonomik değil, sosyal bir denge unsuru olduğuna da dikkat çekildi. Karadeniz’de dağınık yerleşim yapısının korunmasında fındık üretiminin rol oynadığı, gelir kaybının ise göçü hızlandırdığı vurgulandı.

Yeni modelin;

          •         Göçü azaltması

          •         Üreticiyi yeniden bahçesine döndürmesi

          •         Büyükşehirlerin yükünü hafifletmesi bekleniyor. 

“Doğru model kurulursa rakipler geride kalır”

Şenocak’a göre doğru destekleme sistemi sadece iç piyasayı değil, küresel rekabeti de etkileyecek. Yeni modelle;

          •         Rakip ülkelerde fındık dikim iştahının azalacağı,

          •         Türkiye’nin pazar gücünün yeniden artacağı,

          •         Tarımsal ürün çeşitliliğinin dengeleneceği öngörülüyor.