Türkiye’nin somon üretimi ye­ni yatırımlarla büyüme ivmesi­ni sürdürüyor. Türkiye’de somon üretiminin büyük çoğunluğu Samsun ve Sinop’ta yapılıyor. Artan üretimin ihra­cata da yansımasıyla somon, su ürünleri içinde önemli bir kalem olmaya başladı. Türkiye, 2030 yılına kadar somon üreti­mini ikiye katlamayı hedefliyor. Üretim ile birlikte iç pazarda da bu değerli ürü­nün tüketimini artırmak için çalışmalara hız verildi. Bu doğrultuda Samsun’un Ya­kakent ilçesinde 1. Türk Somonu Hasat Şenliği düzenlendi. Etkinliğe 10 binden fazla kişi katıldı.

İç pazarda somon tüketimi artıyor

Etkinlik öncesi DÜNYA’ya açıklama­larda bulunan etkinliğin koordinasyonu­nu sağlayan Samsun ve Sinop İlleri Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Birliği Başkanı Osman Parlak, Türk somonu­nun son yıllarda yıldızı parlayan bir ba­lık olduğunu vurguladı. Türk somonu­nun ilk projesinin kendisine ait olduğunu ve Derbent Barajı’nda 15 yıl önce başla­dığını bildiren Parlak, “İlk etapta ihra­catı yapılmıyordu ama Japonya'ya ihraç edilmesiyle önü açıldı. Türk somonunun üretim ve ihracat hedefleri var. 2025 yı­lında 115 bin ton Türk somonu ürettik; bunun 100 bin tonunu ihraç ettik ve 520 milyon dolar gelir sağladık. 15 bin tonunu iç piyasada tükettik. 2030 yılında hedef, 200 bin ton üretim ve 1 milyar dolar ih­racat ile bir dünya markası oluşturmak. Türkiye’de son yıllarda somon tüketimi artıyor, ancak yeterli değil. İç tüketimi 50 bin tona çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.

Öte yandan şu anda 300 bin ton pro­je kapasitesinin bulunduğu bilgisini ve­ren Parlak, tesislerin henüz bitmediğini, önümüzdeki yıllarda bunların faaliyete geçeceğini bildirdi. İç pazarda tanıtım­larla tüketimi artırmak için şenliklere başladıklarını aktaran Parlak, halka bu balığı tanıtmak ve çocuklara sevdirmek için çalışmalar yaptıklarını, bu çerçeve­de 400 çocuğa somon burger yedirdik­lerini belirtti. Parlak, “Yakakent’te dü­zenlememizin nedeni somon balığının ilk kez burada üre­tilmeye başlan­mış olması dolayı­sıyladır, Bu etkin­lik bir başlangıç. Önümüzdeki dö­nemde farklı il­lerde tanıtım yap­mayı planlıyoruz. Yine önümüzdeki gün­lerde Sinop’ta üniversite de bir festival yapılacak” diye konuştu.

Yaklaşık 10 yıl önce Norveç’ten 65 mil­yon dolarlık somon ithal edildiğine deği­nen Parlak, eğer Türkiye’de somon üre­tilmeseydi, şu anda yaklaşık 400 milyon dolarlık somon ithalatı yapmak duru­munda kalınacağını iletti. Bugün ise hem üretim hem de ihracat yapar duruma ge­lindiğini belirten Parlak, “Somon hasadı genellikle nisan ayında başlar, mayısta bitiriyoruz. Deniz sıcaklığı 17 dereceyi geçmemeli. Karadeniz endemik yapısı ve tuzluluk oranı ile Türk somonunu mua­dillerinden çok daha lezzetli kılıyor. Yine biz denizde en fazla 7 ay kalırız. Geri ka­lan aylarda deniz dinlenir ve kendini ye­niler” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin ilk su ürünleri ihtisas OSB’si Yakakent'te açılıyor

Etkinlikte konuşan Yakakent Belediye Başkanı Dr. Şeraffettin Aydoğdu, Yaka­kent'te Türkiye’de ilk su ürünleri ihtisas OSB'nin açılacağını duyurdu.

32 ülkeye somon ihracatı yapılıyor

Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, 2025'te 32 ülkeye 500 milyon dolarlık somon ihracatı yaptıklarını söyledi. SUYMERBİR Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sarmed, Norveç’te de Peru’da da ve Şili’de de kafeste üretildiğini bildirdi. Japonya Büyükelçiliği Misyon Şefi Yardımcısı Tahara Koji ise Türkiye’de yetiştirilen somonların ülkelerinin gıda ve yemek üzerinden güçlü bir bağ kurduğunu ifade etti.

Türk somonunun besin değerleri Norveç’inkinden daha yüksek

Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı’nda Prof. Dr. Hülya Turan, yaptıkları araştırmalar sonucuda Türk somonunda insan sağlığı için büyük önem taşıyan Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri EPA ve DHA oranlarının Norveç somonundan daha yüksek çıktığını bildirdi. Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Demet Koçatepe ise Türk somonunun yüksek protein ve sağlıklı yağ asitleri bakımından dikkat çektiğini belirterek, "İç pazardaki tüketimin artırılmasıiçin biraz daha ileri işleme tekniklerine geçmek gerekiyor. Bu konuda çalışmalar yapıyoruz” dedi.