Başkan Sabır: “Mevcut Politikalarla Sürdürülebilirlik Mümkün Değil”

Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin 2025 yılı Olağan seçimli Genel Kurulu, yoğun katılımla gerçekleştirildi. Genel kurulda hem ihracattaki sert düşüş hem artan maliyetler hem de sektörün geleceğine yönelik yapısal sorunlar masaya yatırıldı.

Sektörün Hafızasına Saygı ile Başladı

Genel kurulun açılış konuşmasını yapan Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin Başkanı Hasan Osman Sabır, sözlerine sektörün değerli isimlerini anarak başladı. Uzun yıllar fındık ihracatına katkı sunan merhum isimler yad edilirken, özellikle yakın zamanda hayatını kaybeden fındık ihracatçısı ve birliğin eski yönetim kurulu üyesi Sebahattin Arslantürk saygıyla anıldı.

Sabır, ardından sektörün mevcut durumuna ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

“2025, Üçlü Baskının Yaşandığı Bir Yıl Oldu”

Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin başkanı Hasan Osman Sabır, 2025 yılının;

Arz belirsizliği

Artan maliyet baskısı

İhracatta gerileme

Üçgeninde şekillendiğini vurguladı.

Türkiye’nin toplam ihracatı 273,4 milyar dolar olurken, fındık ve mamulleri ihracatı yaklaşık 2,25 milyar dolar seviyesinde kaldı.

238 bin 704 ton ihracat

Miktar bazında %26,15 düşüş

Değer bazında %14,44 gerileme

Sabır, özellikle sezonun ilk dört ayında ihracatın 1980’li yıllar seviyesine gerilemesini “alarm verici” olarak nitelendirdi.

“2025 Aynı Zamanda Bir Tanıtım Yılıydı”

Tüm zorluklara rağmen 2025 yılının Türk fındığı için küresel ölçekte yoğun bir tanıtım yılı olduğunu vurgulayan Hasan Osman Sabır, ihracatın sürdürülebilirliği için sahada aktif bir diplomasi yürüttüklerini ifade etti:

“2025 yılında Türk fındığı için adeta dünyayı karış karış gezdik. Beş kritik uluslararası organizasyonda yer alarak hem mevcut pazarlarımızı koruduk hem de yeni kapılar araladık.”

Sabır, yıl boyunca katılım sağlanan organizasyonları şu sözlerle özetledi:

Brezilya Sao Paulo’da düzenlenen APAS 2025 ile Güney Amerika pazarı

Pakistan Lahor’da gerçekleştirilen Türk İhraç Ürünleri Fuarı

Irak Bağdat’taki Türk İhraç Ürünleri Fuarı

Dubai’de düzenlenen Gulfood Manufacturing

Paris’te gerçekleştirilen Food Ingredients Europe

“Bu fuarlarda sadece tanıtım yapmadık; B2B görüşmelerle doğrudan ticari bağlantılar kurduk. Fındığımızın çikolata ve gıda sanayisindeki stratejik konumunu güçlendirdik” dedi.

“Fiyat Politikası Sektörü Tıkıyor”

Fındığın dünya piyasalarında en pahalı ürünlerden biri haline geldiğini belirten Hasan Osman Sabır, fiyat odaklı yaklaşımın tüketimi baskıladığını söyledi.

Bu politikanın uzun vadede Türkiye’nin liderliğini riske attığını ifade eden Sabır:

“Bu anlayışla devam edersek küresel liderliğimizi kaybetme riskiyle karşı karşıyayız” dedi.

2026 İçin Kritik Uyarı: “Yeni Yol Haritası Şart”

Sabır, sektörün geleceğine ilişkin en net mesajını şu sözlerle verdi:

“Mevcut politikalarla sürdürülebilirlik mümkün değil. 2026 itibarıyla sektörü bütüncül ele alan yeni politikalara acilen ihtiyaç var.”

Yönetimde Güven Tazelendi

Genel kurulda Hasan Osman Sabır ve yönetimi, tek listeyle yeniden seçilerek güven tazeledi.

İlyas Edip Sevinç, şirketinden ayrılması nedeniyle listede yer almadı

Yerine Yavuzkan Gıda Yönetim Kurulu Üyesi Cihangir Yavuz yönetime dahil edildi

Duayen İsimlerden Sektöre Mesaj

Fındık sektörünün duayen isimlerinden Mustafa Poyraz, yaptığı değerlendirmede sektörün mevcut sorunlarını ve bölge ekonomisi açısından önemini vurgulayarak birlik ve beraberlik çağrısı yaptı. Poyraz 50 yıldır, fındık sektöründeyim, Fındıkta 2025 yılı maalesef tüm sektör için zor bir yıl olmuştur. Yaşanan Zirai don üzerinden rekolteyle ilgili gerçeği yansıtmayan tüm kesimleri beklentiye sokan açıklamalar yapıldı. Bugün fındığın yok denildiği sezonda çok önemli bir rekolte seneye devir olmaktadır. Eğer devlete giderek Doğu Karadeniz bölgesi üreticisi Ordu,Giresun,Trabzon üreticisi maliyetleri çok yüksek bu şartlarda bahçeye girmez devlete giderek bu bölgenin üreticisini koruyacak tedbirleri devreye sokmalıyız. Karadeniz Fındık ihracatçı birliğinin rekolteleri dünden bugüne hep gereceği yansıtmıştır. Türk fındık sektörü rekabetçi politikalar üretmek ve dünya gerçeklerini görmek zorundayız.

Edip Sevinç’ten Duygusal Veda

Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin 2005 yılından bugüne hizmet eden 2 dönem başkanlık yapan ve 20 yılı aşkın süredir sektöre hizmet eden İlyas Edip Sevinç, genel kurulda yaptığı konuşmada üyelere teşekkür ederek duygusal bir veda gerçekleştirdi. Sevinç Karadeniz Fındık ve Mamulleri ihracatcıbirliği benim ailem bu sadece bir iş ayrılığı her şeyi zamanında bırakmak lazım bizimde zamanımız gelmişti, bu büyük çatı altında önemli görevlerde bulundum, sizden hepinizden ricam bu büyük kuruluşun açıkladığı verileri dikkate alın bugüne kadar en doğru rekolteyi hep ihracatçı birliği açıklamıştır. Başkanımız Hasan Sabıra ve yönetim kuruluna yeni dönem hayırlı olsun diyerek birliğe veda etti.

ULUSAL FINDIK KONSEYİ BAŞKANI CEM ŞENOCAK’TAN TARİHİ UYARI VE YAPISAL DÖNÜŞÜM ÇAĞRISI

“Eğimli Arazi Gerçeğini Görmeden Politika Üretemeyiz”

Genel kurulda söz alan Ulusal Fındık Konseyi Başkanı ve Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin tecrübeli yönetim kurulu üyesi ihracatçı Cem Şenocak, Fındık sektörünün yapısal sorunlarına dikkat çekti.

Şenocak, özellikle Doğu Karadeniz’de ve Türkiye’de meyilli arazide Fındık toplayan Ordu, Giresun ve Trabzon’da üretimin büyük ölçüde eğimli arazilerde yapılmasının maliyetleri artırdığını ve rekabet gücünü zayıflattığını vurguladı. Şenocak gerekli tedbirler alınmaz ise Doğu Karadeniz üreticisi Fındık üretmeme sorunu ortaya çıkacaktır. Çözümü alan bazlı desteğin revize edilerek ilk çıktığı haliyle meyilli arazide Fındık toplayan üreticinin daha fazla desteklenmesinden geçmektedir dedi. 

Şenocak, Fındıkta üretimi üç gruba ayırarak değerlendirdi:

A Grubu: Doğu Karadeniz’de ve tüm Türkiye’de eğimli arazide üretim yapan üreticiler

B Grubu: Düz arazilerde ovalarda üretim yapan üreticiler

C Grubu: Türkiye’nin uluslararası rakipleri başta Şili

Ülkemizde yaklaşık 400 bin ailenin meyilli arazilerde üretim yaptığını belirten Şenocak, bu yapının ciddi riskler barındırdığını ifade etti.

Kokarca ve İklim Değişikliği Uyarısı

Şenocak, üreticinin karşı karşıya olduğu tehditleri şöyle sıraladı:

Kahverengi kokarca zararı

İklim değişikliği

Artan maliyetler

“Üretici bahçeden uzaklaşıyor” diyerek riskin büyüklüğüne dikkat çekti.

Dünya ile Rekabet: Türkiye Geriliyor

Şenocak, küresel rekabete ilişkin çarpıcı veriler paylaştı:

Düz arazide üreticiler yıllık 500 bin – 1 milyon TL gelir elde ediyor

Şili gibi ülkelerde üretici başına 3-5 milyon dolar gelir sağlanıyor

Meyilli arazide ise yılda üretici aileler 30/40 bin TL gelir elde etmeye çelışıyor.

Türkiye’nin dünya üretimindeki payı %80’lerden %60’ın altına geriledi

“Alan Bazlı Destek Yeniden Kurgulanmalı”

Şenocak, çözüm için alan bazlı destek sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı:

“Bu sistem 2009 yılında başladı. Bugün afetlere karşı üreticiyi koruyacak şekilde yeniden yapılandırılması şart.”

 Eğimi %6’nın üzerindeki araziler için dönüm başına 100 dolar destek önerildi ve üzerinde kademeli destek verilmeli.

“Üretici Bahçeye Dönmeli”

Şenocak, çözümün sadece destek değil, yapısal dönüşüm olduğunu belirtti:

Lisanslı depoculuk

Ürün borsası

Kiralama ve ortaklaşma modelleri (şirketler kurularak modern yarıcılık sistemi)

“Üreticiyi yeniden bahçeye döndürebiliriz” dedi.

“Rekabetçi Politika Kaçınılmaz”

Şenocak konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Kaybettiğimiz pazar payını geri kazanmak istiyorsak, gerçekçi ve rekabetçi kısa orta ve uzun vadeli politikaları hayata geçirmek zorundayız.”

Yoğun Katılım, Kritik Mesajlar

Genel kurul, sektörün tüm paydaşlarının yoğun katılımıyla gerçekleşirken, fındık sektörünün geleceğine yön verecek güçlü mesajların verildiği kritik bir toplantı olarak öne çıktı.