Dünya genelinde gıda fiyatlarındaki yükseliş endişe yaratıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), üretim ve tedarik zincirinde yaşanan sorunların gıda fiyatları üzerindeki baskıyı 2027 boyunca sürdürebileceğine dikkat çekti.

Tahıl ve şeker fiyatları yükseldi

FAO verilerine göre küresel gıda fiyat endeksi eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 1,5, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 arttı. Endeks 136 puana yükselerek Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Aynı dönemde tahıl fiyatları yüzde 5,1, şeker fiyatları yüzde 6,1 artarken, uluslararası buğday fiyatlarında yüzde 6,3, mısır fiyatlarında ise yüzde 5,6 yükseliş kaydedildi.

Pirinç, ekmek ve şekerde fiyat baskısı

Gıda fiyatlarındaki artış farklı ülkelerde tüketicilere yansımaya başladı. Endonezya'da pirincin kilogram fiyatı 15 bin 769 rupiye yükselirken, Mısır'da devlet desteği kapsamı dışındaki büyük ekmeğin fiyatı 4 pounddan 5 pounda çıktı. Böylece ekmek fiyatında yüzde 25 artış yaşandı. Hindistan'da ise şeker, soğan ve bakliyat fiyatları eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 10'un üzerinde yükseldi. Zayıf muson yağışları ve üretim kayıpları, fiyat artışlarında etkili oldu.

Türkiye'de market fiyatları etkilenecek mi?

Küresel piyasalardaki yükseliş Türkiye'de de gıda fiyatları açısından risk oluşturuyor. Özellikle enerji, gübre ve taşımacılık maliyetlerindeki artışın tarımsal üretim ve tedarik giderlerini yükseltmesi bekleniyor. Bununla birlikte uluslararası fiyatlardaki artışın Türkiye'deki tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı; döviz kuru, yurt içi hasat koşulları, stoklar ve dış ticaret politikalarına bağlı olacak. 2027'de gıda fiyatlarının seyrini enerji maliyetleri, kuraklığın tarımsal üretime etkisi ve küresel tahıl arzındaki gelişmeler belirleyecek. Bu faktörlerin aynı anda olumsuz seyretmesi, temel gıda ürünlerinde yeni zam riskini artırabilecek.