Emeği geçen herkese şahsım adına teşekkür ederim, umarım misafirlerimiz de en az bizim kadar memnun ayrılmıştır.

Bana göre bu zirve, Türkiye'nin yüzünü bir kez daha batıya döndüğü kritik bir dönemeç oldu. Caatsa yaptırımlarının kalkması ve en değerlisi teknoloji paylaşımı yoluyla yerli savunma sanayimizin önünün daha da açılmasıydı.

Peki bu olumlu hava fındık piyasalarına nasıl yansıyabilir? 
Siyasi ilişkiler, ticari ilişkilerin yönünü belirler. Devletler serbest ticaret anlaşmaları, stratejik ortaklıklar ve dostluk anlaşmaları imzalar, iş insanları da bu açılan yoldan ilerleyerek ticareti büyütür.

Bu olumlu havanın ticarete, özellikle de fındık sektörüne nasıl yansıyabileceğini düşünürken aklıma gelen başlıkları sırasıyla paylaşmak istedim.

1. Schengen vizesi meselesi :
Fuara katılımcı olarak giden firmalara bile vize çıkmaması, ya da vize başvurusunun 6 ay öncesinden yapılması gibi uygulamalara artık bir son verilmeli. Evet, yeşil pasaport imkanımız var ama geleceğin ihracat firmaları bu ayrıcalığa sahip olmazsa, ya da firmanızın kalite sorumlusu son anda müşteri ziyareti yapmak isterse ne olacak? En azından kısa süreli iş seyahatleri için gerçek bir seyahat serbestliği tanınmalı.

2. Gümrük kapılarındaki "doktor ücreti" :
Nakliye firmalarının gümrük kapılarında ödediği ve yaklaşık 300 Euro'ya denk gelen bu bedel, nakliyenin yaklaşık %8'ine tekabül ediyor. Bu maliyet doğrudan fındığın fiyatına yansımak zorunda kalıyor. Zaten yüksek olan hammadde maliyetimizin üzerine bir de bu yük binince durumu siz düşünün. Bu ücretin kaldırılması ya da makul bir orana çekilmesi gerekiyor.

3. Mosh/Moah ve ambalaj yönetmelikleri :
Avrupa'nın ABD ile sıfır gümrük, kotasız anlaşma yapması ve Türkiye'nin rekoltesinin tarihi zirveye ulaşmasının ardından, art arda gelen Mosh/Moah ve ambalaj yönetmeliklerinin uygulanabilir hale getirilmesi büyük önem taşıyor.

4. ABD pazarı ve gümrük tarifeleri :
Başkan Trump'tan bu denli bir taviz alınmışken, fındıkta gümrük vergisi tarifelerinde indirime gidilerek ABD pazarına yönelik destek talep edilebilir. Bu aslında yeni bir pazar fırsatının kapısını aralıyor. 330 milyonluk nüfusuyla dünyanın kişi başı geliri en yüksek ülkelerinden biri olan ABD, Oregon'da yetişen fındık sayesinde artık bu ürünü tanıyor. ABD'nin Brezilya'dan bile daha az fındık aldığı düşünülürse, bu pazarın ne kadar hafife alınmaması gerektiği ortaya çıkıyor.

Sözün özü :
NATO toplantısında oluşan olumlu atmosfer yalnızca savunma sanayisine değil. Tarıma, gıdaya, lojistiğe ve ihracata da yansıtılmalıdır.