Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), küresel mal tica­retinin aksaklıklara rağ­men bu yılın ilk yarısında önemli bir direnç göstermesi nedeniy­le büyüme tahminini yüzde 3,9'a yükseltirken hizmet ticaretine ilişkin büyüme öngörüsünü yüz­de 3,3'e düşürdü.DTÖ’nün bu­gün yayımlanan Küresel Tica­ret Görünümü ve İstatistikleri raporuna göre küresel mal tica­ret hacmi, Orta Doğu'daki sava­şın yol açtığı aksamalara rağmen beklentileri aşarak bu yılın ilk yarısında yüzde 3,5 artış göster­di. Bu performans, enerji, gübre ve ulaştırma piyasalarını etki­leyen şoklara tedarik zincirleri­nin uyum sağlama kapasitesini yansıttı.Bu yılın ilk yarısında Or­ta Doğu'dan ham petrol ihracatı yıllık bazda yaklaşık yüzde 24 ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı yüzde 47 azalmasına rağmen diğer tedarikçilerden ya­pılan sevkiyatların artması, kü­resel ihracattaki düşüşün ham petrolde yüzde 6 ve LNG'de ise yüzde 1 ile sınırlı kalmasına yar­dımcı oldu.

Yapay zekâ yatırımları savaşın etkisini telafi etti

Alternatif tedarikçilerin dev­reye girmesiyle gübre piyasaları da aksaklılara rağmen uyum sağ­ladı. Ticaret akışları alternatif li­manlar ve koridorlar üzerinden yeniden yönlendirilirken küresel konteyner elleçleme hacmi da­yanıklılığını koruyarak bu yılın başından temmuz ortasına kadar yıllık bazda yüzde 3,9 yükseldi.

Aynı zamanda yapay zekâ yatı­rımlarıyla bağlantılı güçlü talep, Orta Doğu'daki savaşın olumsuz etkilerini telafi etti. Yarı iletken­ler ve sunucular gibi yapay zeka­yı mümkün kılan mallara yönelik talep, bu yılın ilk yarısında küre­sel mal ticaretindeki büyümenin yüzde 47'sini oluşturdu. Bu ürün­lerin ticareti, yıllık bazda yüzde 67 arttı ve son iki yıldır bu alanda görülen büyüme daha da hızlan­dı. Öte yandan DTÖ, küresel mal ticareti ve yapay zeka yatırımla­rındaki büyümenin yarattığı ka­zanımların eşit dağılmadığı uya­rısında bulundu. Hizmet ticareti ve bazı bölgeler, çatışmanın et­kilerine daha fazla maruz kaldı. Küresel ticaretin bu yılın ilk yarı­sında gösterdiği direnç nedeniyle DTÖ ekonomistleri, mal ticareti­ne yönelik büyüme tahminlerini yükseltti. Buna göre, küresel mal ticaret hacminin bu yıl yüzde 3,9 büyümesi bekleniyor. Bu oran, DTÖ’nün martta açıkladığı yüz­de 1,9’luk büyüme tahmininin ol­dukça üzerinde kalıyor.Dünyada mal ticaretinin 2027’de ise yüzde 4,1 büyümesi bekleniyor. Küre­sel mal ticaretine yönelik yuka­rı yönlü revizede enerji ve gübre piyasalarındaki aksamalara rağ­men küresel tedarik zincirlerinin uyum sağlaması ve yapay zekaya yönelik mallarda güçlü yatırım­ların bu ürünlerin ticaretini ar­tırması belirleyici oldu.

Hizmet ticaretinin ise bu yıl yüzde 3,3 büyüyeceği öngörülü­yor. Bu oran, DTÖ’nün martta ya­yımladığı yüzde 4,8’lik tahminin altında kalıyor.

Hizmet ticaretinin 2027’de ise yüzde 6,4 büyüme kaydedeceği tahmin ediliyor.

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, bu verilerin tica­retin dayanıklılığını yansıttığı­nı belirterek, "Aksaklıklar mey­dana geldiğinde, bütünleşmiş bir dünya ekonomisi ve kurallara dayalı ticaret sistemi, ekonomi­lere, ihtiyaç duyan işletmelere ve hanelere temel ürünlerin akışı­nı sürdürme konusunda esnek­lik sağlıyor. Bununla birlikte, ba­zıları bu şoku diğerlerinden da­ha fazla hissetti ve herkes yapay zeka gibi ortaya çıkan fırsatlara erişemiyor. Kurallara dayalı ti­caret sisteminin şokları absorbe etmeye ve aradaki boşlukları ka­patmaya devam etmesini sağla­mak, böylece fırsatların herkes için açık olmasını sağlamak, bü­yük önem taşıyor" değerlendir­mesinde bulundu.