Devletin yüzde 70’e varan hibe desteği sağladığını hatırlatan Abalı, “Bu maliyetlerle üreticinin ayakta kalması zor. Önümüzdeki 5 yıl içinde herkes fileli sisteme geçmek zorunda kalacak” dedi. Fileli sistemin bir yıl içinde kendini amorti ettiğini vurgulayan Abalı, uygulamanın özellikle Ordu ve Giresun’daki üreticiler için önemli bir çıkış yolu sunduğunu ifade etti.Abalı KARADENİZ EKONOMİ’nin sorularını şu şekilde yanıtladı:

Soru: Son yıllarda fındık üreticisinin karşı karşıya olduğu en büyük sorun nedir?
Sertan Abalı: Fındıkta en büyük maliyet kalemi işçilik haline geldi. Üretici artık sadece gübre ve ilaç maliyetleriyle değil, hasat dönemindeki işçilik giderleriyle de mücadele ediyor. Bugün birçok üretici için fındıktan elde edilen gelirin önemli bir bölümü toplama maliyetlerine gidiyor. Bu nedenle üretimin sürdürülebilir olması için maliyetleri azaltacak yeni yöntemlerin devreye alınması gerekiyor.

Soru: Fileli sistem üreticiye nasıl bir avantaj sağlıyor?
Sertan Abalı: Fileli sistem, fındık hasadında işçilik maliyetlerini yüzde 80’e kadar düşürebiliyor. Geleneksel yöntemle 100 yevmiye gerektiren bir bahçe, fileli sistem sayesinde yaklaşık 20 yevmiye ile toplanabiliyor. Üretici açısından bakıldığında bu sistem doğrudan maliyet avantajı sağlıyor ve fındıktan elde edilen gelirin daha büyük kısmının üreticinin cebinde kalmasına imkan veriyor.

Soru: Devlet destekleri bu dönüşüm sürecini hızlandırıyor mu?
Sertan Abalı: Evet. Devlet fileli sistem yatırımlarında yüzde 70’e varan hibe desteği sunuyor. Üreticiler gerekli şartları sağladığında desteklerden yararlanabiliyor. Bu destekler sayesinde sistemin yatırım maliyeti önemli ölçüde düşüyor ve üreticinin yeni teknolojiye geçişi kolaylaşıyor.

Soru: Üreticilerin fileli sisteme yaklaşımı nasıl?
Sertan Abalı: Son yıllarda ilgi ciddi şekilde arttı. Özellikle maliyet baskısını hisseden üreticiler alternatif çözümlere yöneliyor. Sistemi kullanan üreticilerden oldukça olumlu geri dönüşler alıyoruz. Bugün kullananların büyük bölümü uygulamadan memnun ve önümüzdeki yıllarda kullanım oranının çok daha yüksek seviyelere ulaşacağını düşünüyorum.

Soru: Karadeniz’in eğimli arazilerinde fileli sistem uygulanabiliyor mu?
Sertan Abalı: Üreticilerin en çok sorduğu sorulardan biri bu. Ancak eğimli araziler sistem için bir engel oluşturmuyor. Yapılan uygulamalarda yüzde 35-40 eğimli bahçelerde dahi başarılı sonuçlar elde edildi. Doğru kurulum yapıldığında Karadeniz’in zorlu coğrafyasında da rahatlıkla kullanılabiliyor.

Soru: Bu yıl ikinci kez düzenlenen Ordu Tarım Fuarı’nı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Sertan Abalı: Öncelikle fuarın düzenlenmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Geçen yıla göre çok daha güçlü, daha profesyonel ve daha yoğun katılımlı bir organizasyon gördük. Tarım sektörünün tüm paydaşlarını aynı çatı altında buluşturan fuar, özellikle fındık sezonu öncesinde üreticilerle birebir temas kurmamız açısından son derece verimli geçti. Her yıl üzerine koyarak büyüyen bir organizasyon haline geldiğini düşünüyorum.

Soru: Fuarda üreticilerin en çok ilgi gösterdiği konu ne oldu?
Sertan Abalı: En yoğun ilgiyi fileli fındık toplama sistemi gördü. Üreticiler artan işçilik maliyetlerinden dolayı çözüm arıyor. Biz de fuar boyunca fileli sistemin sağladığı avantajları anlattık. Özellikle işçilik maliyetlerini yüzde 80’e kadar düşürebilen bu sistem konusunda üreticilerden çok sayıda soru aldık. Taleplerin geçen yıllara göre ciddi şekilde arttığını gözlemledik.

Soru: Fuar üreticilerin bilinçlenmesine katkı sağladı mı?
Sertan Abalı: Kesinlikle sağladı. Fileli sistemi daha önce duyan ama yakından inceleme fırsatı bulamayan üreticiler fuarda sistemi detaylı şekilde görme imkanı buldu. Üreticilerin artık maliyet hesabı yaptığını ve verimlilik odaklı çözümlere yöneldiğini görüyoruz. Bu açıdan fuarın sektöre önemli katkı sunduğunu düşünüyorum.

Soru: Bölge sanayicisinin bugün karşı karşıya olduğu temel sorunlar nelerdir?
Sertan Abalı: Yüksek arazi maliyetleri, bürokratik süreçler ve finansmana erişim en büyük sorunlar arasında yer alıyor. Yatırım yapmak isteyen sanayici uygun arazi bulmakta zorlanıyor. Bulduğu zaman da yüksek maliyetlerle karşılaşıyor. Bunun üzerine finansman yükü eklendiğinde yatırım kararları daha da zorlaşıyor.

Soru: Yüksek faiz ortamı üretimi nasıl etkiliyor?
Sertan Abalı: Bugün birçok işletme kazandığının önemli bölümünü finansman maliyetlerine ayırmak zorunda kalıyor. Sanayici üretmek, yatırım yapmak ve istihdam oluşturmak istiyor ancak yüksek faiz ortamı işletmelerin hareket alanını daraltıyor. Bu durum hem yatırım iştahını hem de büyüme planlarını olumsuz etkiliyor.

Soru: Önümüzdeki döneme ilişkin beklentiniz nedir?
Sertan Abalı: İş dünyası olarak umudumuzu koruyoruz. Ancak üretimin ve yatırımların hızlanabilmesi için finansmana erişimin kolaylaşması gerekiyor. Tarımda da sanayide de maliyetleri azaltan, verimliliği artıran uygulamaların yaygınlaşması büyük önem taşıyor. Özellikle fındıkta fileli sistem gibi çözümler gelecekte sektörün sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.