Türkiye makine imalat sanayisi, artan maliyetler, finansmana erişim sorunları ve küresel rekabet baskısı nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Pandemi sonrasında üç yılda yüzde 82’nin üzerinde büyüyen sektörde, son 2,5 yılda üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 25’i kaybedildi. Kapasite kullanım oranı ise yüzde 65 seviyesine kadar geriledi.

Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) verilerine göre sektör, 2026’nın ilk 9 ayında ihracatını yüzde 1,5 artırarak 21,3 milyar dolara çıkardı. Ancak miktar bazında ihracat yüzde 6 geriledi. Aynı dönemde makine ithalatı yüzde 4,6 artışla 47 milyar dolara ulaştı. Böylece üretimdeki daralma, ithalatın artmasıyla daha belirgin hale geldi.

Sanayici Üretimi Korumak İçin İthalata Yöneliyor

Türkiye Makine Federasyonu (MAKFED) Başkanı Kutlu Karavelioğlu ile MAİB Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, artan işçilik ve üretim maliyetlerinin yerli sanayicinin rekabet gücünü zayıflattığına dikkat çekti.

Karavelioğlu, firmaların mühendislik ve katma değerli üretim faaliyetlerini Türkiye’de tutmaya çalışırken maliyetleri dengelemek için bazı parçaları Çin gibi ülkelerden ithal ettiğini belirtti. İşçilik maliyetlerinin toplam giderler içindeki payının yüzde 20-25 seviyelerinden yüzde 40-45’e yükseldiğini ifade eden Karavelioğlu, kur ve maliyet baskısı nedeniyle sektörün küresel pazarlarda güç kaybettiğini söyledi.

Yılmaz ise belirsizlik ortamında sanayicilerin sürekli bütçe güncellemek zorunda kaldığını, yatırım kararlarının ertelendiğini ve işletmelerin önünü görmekte zorlandığını dile getirdi.

Tedarikçilerde Finansman Krizi Derinleşiyor

Makine sektöründe finansal sıkıntılar da büyüyor. Eylül 2026 itibarıyla makine imalat sanayisinde takibe düşen borçlarda yüzde 209,5 artış yaşandı. Sektörde batık kredi hacmi 13,3 milyar TL’yi aşarken, özellikle alt tedarikçilerde nakit akışı sorunları ve kapanmaların başladığı belirtiliyor.

Karavelioğlu, ana sanayinin dayanıklılığını koruduğunu ancak tedarikçi tarafında finansman sıkıntısının üretim zincirini zorladığını ifade etti.

Makinecilere Sürdürülebilirlik Desteği

Öte yandan MAİB, firmaların yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerine destek olmak amacıyla Ekomentör Sürdürülebilirlik Platformu’nu devreye aldı. İlk aşamada MAİB üyelerine ücretsiz sunulacak platform, işletmelerin karbon ve su ayak izlerini ölçmelerine, sürdürülebilirlik önceliklerini belirlemelerine ve Avrupa Yeşil Mutabakatı gibi uluslararası düzenlemelere uyum sağlamalarına yardımcı olacak.