Mücevher İhracatında Kota Krizi: 20 Milyar Dolarlık Hedef Tehlikede

​Türkiye’nin yüksek katma değerli sektörlerinden mücevherat, işlenmemiş altın ithalat kotası ve ek vergiler nedeniyle rekabet gücü kaybediyor.

info@karadenizekonomi.com / 19.11.2026

Mücevher İhracatında Kota Krizi: 20 Milyar Dolarlık Hedef Tehlikede

Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Özcan, mevcut engellerin kaldırılması halinde ihracatın 20 milyar doları aşabileceğini belirtti. Türkiye mücevher sektörü, üretim ve ihracat kapasitesini sınırlayan mevzuat engellerinin kaldırılmasını istiyor. Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Başkanı Mustafa Özcan ve yönetim kurulu üyeleri, düzenledikleri basın toplantısında işlenmemiş altın ithalat kotası ile mücevher ithalatındaki ek vergilerin sektör üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Özcan, 2020’de 6,7 milyar dolar olan mücevher ihracatının 2023’te 13,6 milyar dolara yükseldiğini, 2025’in ise 13,4 milyar dolarla tamamlandığını hatırlattı. 2026’nın ocak-ekim döneminde ihracatın 8 milyar dolara yaklaştığını belirten Özcan, sektördeki engellerin kaldırılması durumunda 20 milyar doların üzerinde ihracat yapılabileceğini ifade etti.

Altın kotası maliyetleri artırıyor

2023’te uygulamaya alınan işlenmemiş altın ithalat kotasının, Türkiye ile uluslararası hammadde fiyatları arasında kilogram başına dönem dönem 10-15 bin dolara ulaşan farklar oluşturduğunu belirten Özcan, bu koşullarda uluslararası rekabetin zorlaştığını söyledi. Fiyat farkı bugün kapanmış olsa da kota uygulamasının geleceğe yönelik belirsizlik yarattığını vurgulayan Özcan, uluslararası alıcıların aylar sonrasına yönelik hammadde maliyetlerini öngöremediği için sipariş sözleşmelerini iptal edebildiğini aktardı. Sektörün temel talebinin kotanın kaldırılması ve gümrük işlemlerinin 2023 öncesindeki sade işleyişine dönmesi olduğunu kaydetti. Mücevher ithalatında uygulanan ek verginin işçilik yerine toplam fatura bedeli üzerinden alınmasının da rekabeti olumsuz etkilediğini belirten Özcan, ihracat taahhüdüyle getirilen ürünlerin vergiden muaf tutulmasını veya verginin yalnızca işçilik üzerinden hesaplanmasını önerdi.

İşlenmiş mücevher ihracatında kayıp

Sektör temsilcileri, 2026’da toplam ihracatın geçen yıla göre yüzde 13 artmış görünmesine karşın bu artışın külçe altın ihracatı ve ons fiyatındaki yükselişten kaynaklandığını belirtti. Külçe hariç işlenmiş mücevher ihracatında değer bazında yüzde 30, tonaj bazında ise yüzde 50’nin üzerinde kayıp yaşandığı ifade edildi. Temsilcilerin paylaştığı saha değerlendirmelerine göre, yerli üreticilerin yaklaşık yüzde 30’u faaliyetlerini yurt dışına taşıdı. Kuyumcukent’te işletmelerin yüzde 30-35’inden fazlasının kapandığı, sektörde istihdam ve firma faaliyetlerinin ise yüzde 30-40 gerilediği öne sürüldü.

İtalya toparlandı, Türk üreticiler yurt dışına yöneldi

Sektör temsilcileri, Türkiye’deki maliyet ve mevzuat sorunlarının uluslararası rakiplerin güçlenmesine yol açtığını savundu. İtalya’nın mücevher ihracatında 15 milyar dolar seviyesine ulaştığı, Türkiye’nin İtalya’dan mücevher ithalatının ise 300 milyon dolardan 2024’te 5 milyar dolara çıktığı aktarıldı. İşlenmiş takı ithalatının da 700 milyon-1 milyar dolar aralığından 6,5 milyar dolara yükseldiği belirtildi. Yetişmiş iş gücünün Dubai, Mısır ve Kuzey Afrika’ya yöneldiğine dikkat çeken sektör temsilcileri, Özbekistan’ın uygun altın fiyatları ve vadeli ödeme koşullarıyla Türk üreticiler için alternatif üretim merkezi haline geldiğini ifade etti. İhracatçıların ham maddeye erişimini kolaylaştırması beklenen Dahilde İşleme Rejimi’nin bürokratik işlemler ve kontroller nedeniyle işlevini yitirdiği de toplantıda dile getirilen sorunlar arasında yer aldı.

Küresel alıcılar Antalya’da buluşacak

Mücevher İhracatçıları Birliği, uluslararası pazarlardaki bağlantıları güçlendirmek amacıyla yeni organizasyonlar planlıyor. 7-9 Ocak 2027’de düzenlenecek Jewellery Antalya etkinliğinde, seçilen 400-500 yabancı alıcının Türkiye’ye getirilerek Türk üreticilerle buluşturulması hedefleniyor. Bunun yanında Avrupa, Amerika ve Asya’da düzenlenmesi planlanan beş ticaret heyeti organizasyonuyla Türk üreticilerin uluslararası satın almacılarla bir araya gelmesi amaçlanıyor. Sektör temsilcileri, ihracat potansiyelinin tam olarak kullanılabilmesi için kota ve vergi kaynaklı sorunların çözülmesini, üreticilerin hammaddeye rekabetçi koşullarda erişmesini ve uluslararası pazarlardaki konumunun güçlendirilmesini istiyor.

 

Kapat
× Anasayfa Abone ol Tüm haberler Ekonomi Bölgesel Şirketler Gündem Belediye Sektörler Politika e-Dergi e-Gazete Web TV Künye Karadeniz sohbetleri Yazarlar