Albayrak, yanlış fiyat politikaları, yüksek maliyetler ve spekülatif söylemler nedeniyle Türkiye’nin yalnızca bu sezon yaklaşık 1 milyar dolarlık ekonomik kayıp yaşadığını ifade etti.
Sektörde oluşan yüksek fiyat algısının hem ihracatı hem de küresel talebi olumsuz etkilediğini belirten Albayrak, “Bir önceki sezon aynı dönemde 244 bin ton ihracat gerçekleştirilirken, bu sezon yaklaşık 140 bin ton satış yapılabildi. Yaklaşık 100 bin tonluk kayıp oluştu. Bu da yaklaşık 1 milyar dolarlık ekonomik kayba karşılık geliyor” dedi.

“Türk fındığına küresel alıcı kırgın”
Programda sezon başında ortaya çıkan “fındık yok”, “400-500 TL olacak” yönündeki söylemlerin piyasada ciddi bir fiyat baskısı oluşturduğunu dile getiren Albayrak, bu sürecin küresel alıcıların alternatif pazarlara yönelmesine neden olduğunu söyledi.Yüksek fiyatlar nedeniyle dünya genelinde fındık kullanımının ciddi ölçüde azaldığını vurgulayan Albayrak, “Fındık kullanıcıları bu yıl yüzde 50’ye kadar kullanım azalttı. Türk fındığına karşı küresel ölçekte kırgınlık oluştu” değerlendirmesinde bulundu. 

“Türkiye’nin payı yüzde 60’lara geriliyor”
Dünyada fındık üretiminin yalnızca Türkiye ile sınırlı olmadığını belirten Albayrak, Şili başta olmak üzere birçok ülkenin planlı ve düşük maliyetli üretim modeliyle pazardaki ağırlığını artırdığını ifade etti.Şili’de kilogram başına üretim maliyetinin 1 ila 1,4 dolar seviyesinde olduğunu kaydeden Albayrak, Türkiye’de ise yüksek maliyet yapısının üreticiyi sürdürülebilirlik açısından zorladığını söyledi. Türkiye’nin dünya üretimindeki payının yıllar içinde gerilediğine dikkat çeken Albayrak, “Geçmişte yüzde 85 seviyelerinde olan küresel pay, bugün yüzde 60’lara doğru geriliyor” ifadelerini kullandı. 

“Karadeniz üreticisi artık kazanamıyor”
Karadeniz’de özellikle Ordu, Giresun ve Trabzon hattındaki üreticilerin artan maliyetler nedeniyle gelir kaybı yaşadığını belirten Albayrak, sektörde yapısal dönüşüm ihtiyacının kaçınılmaz hale geldiğini söyledi.Türkiye’de dönüm başına ortalama verimin 80 kilogram seviyesinde kaldığını, dünya ortalamasında ise 300 kilogram hedeflendiğini belirten Albayrak, bahçelerin rehabilitasyonu, verimlilik artışı ve bölgeye özel teşvik modellerinin devreye alınması gerektiğini ifade etti. Albayrak ayrıca yeni bir fındık yasası, lisanslı depoculuk sisteminin yaygınlaştırılması ve işlenmiş ürün ihracatının artırılmasına yönelik yapısal adımların sektör açısından kritik önemde olduğunu vurguladı. Asel GÜRSOY