Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ekim ayına ilişkin Küresel Gıda Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre endeks, eylül ayına kıyasla yüzde 1,2 gerileyerek 133,9 puana düştü. Tahıl, et ve süt ürünlerindeki fiyat düşüşleri genel endeksi aşağı çekerken şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Küresel gıda fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 5,9 daha yüksek seviyede bulunuyor. Endeks, Mart 2022’de ulaştığı tarihi zirvenin yüzde 16,4 altında seyrediyor.

Şeker fiyatları dört aydır yükseliyor

Ekim ayında en sert artış şeker fiyatlarında yaşandı. FAO Şeker Fiyat Endeksi, yüzde 6,6 yükselerek 121,3 puana ulaştı. Böylece şeker fiyatları üst üste dördüncü ay artarken Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Yıllık artış ise yüzde 28,8’e çıktı. Brezilya’da yağışların şeker kamışı hasadını aksatması, Hindistan’da muson yağışlarının yetersiz kalması ve Avrupa Birliği ile Tayland’da üretim beklentilerinin düşmesi fiyatları yukarı taşıdı.

Buğday ve mısırda gerileme

Tahıl Fiyat Endeksi ekimde yüzde 4,5 düşerek 116,8 puana indi. Dört ay üst üste yükselen dünya buğday fiyatları; zayıflayan uluslararası talep, Arjantin’de üretim beklentilerinin iyileşmesi ve Karadeniz’de ihracat kısıtlamalarının hafifleyebileceği beklentisiyle geriledi. ABD’deki hasat baskısı ve Güney Amerika’dan güçlü arz beklentisi mısır fiyatlarını da aşağı çekti. Arpa ve sorgum fiyatlarında da düşüş görülürken pirinç fiyatları yüzde 1,6 arttı.

Soya ve ayçiçek yağında artış

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise yüzde 0,3 artarak 199,2 puana yükseldi. Biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talep ve Güney Amerika’daki arzın azalması, soya yağı fiyatlarını 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesine taşıdı. Ayçiçek yağı fiyatları da Karadeniz’deki lojistik aksaklıkların ihracat arzını sınırlamasıyla yükseldi. Palm yağı fiyatları yatay kalırken kolza yağı fiyatları geriledi.

Et ve süt ürünlerinde düşüş

FAO Et Fiyat Endeksi yüzde 1,2 azalarak 125,5 puana indi. Domuz, koyun ve sığır eti fiyatları gerilerken kümes hayvanı eti fiyatları büyük ölçüde yatay kaldı. Süt Ürünleri Fiyat Endeksi de yüzde 1,1 düşüşle 117,8 puana geriledi. Avrupa’daki yüksek stoklar ve zayıf talep, tereyağı ve peynir fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.

Türkiye’de market fiyatlarına etkisi sınırlı olabilir

Küresel tahıl fiyatlarındaki gerileme, buğday ve mısır ithal eden üreticilerin hammadde maliyetlerini azaltabilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Buna karşılık ayçiçek yağı ve şekerdeki yükseliş, gıda üreticilerinin maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir. Ancak uluslararası fiyatlardaki değişimin Türkiye’deki market raflarına aynı oranda ve hemen yansıması beklenmiyor. Döviz kuru, enerji, işçilik, nakliye ve yurt içi üretim koşulları da tüketici fiyatlarının belirlenmesinde etkili oluyor.

Küresel gıda fiyatları geriledi, şekerde yükseliş durmadı!

FAO verilerine göre küresel gıda fiyatları ekimde yüzde 1,2 düşerek 133,9 puana indi. Şeker fiyatları ise yüzde 6,6 artışla Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ekim ayına ilişkin Küresel Gıda Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre endeks, eylül ayına kıyasla yüzde 1,2 gerileyerek 133,9 puana düştü. Tahıl, et ve süt ürünlerindeki fiyat düşüşleri genel endeksi aşağı çekerken şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Küresel gıda fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 5,9 daha yüksek seviyede bulunuyor. Endeks, Mart 2022’de ulaştığı tarihi zirvenin yüzde 16,4 altında seyrediyor.

Şeker fiyatları dört aydır yükseliyor

Ekim ayında en sert artış şeker fiyatlarında yaşandı. FAO Şeker Fiyat Endeksi, yüzde 6,6 yükselerek 121,3 puana ulaştı. Böylece şeker fiyatları üst üste dördüncü ay artarken Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Yıllık artış ise yüzde 28,8’e çıktı. Brezilya’da yağışların şeker kamışı hasadını aksatması, Hindistan’da muson yağışlarının yetersiz kalması ve Avrupa Birliği ile Tayland’da üretim beklentilerinin düşmesi fiyatları yukarı taşıdı.

Buğday ve mısırda gerileme

Tahıl Fiyat Endeksi ekimde yüzde 4,5 düşerek 116,8 puana indi. Dört ay üst üste yükselen dünya buğday fiyatları; zayıflayan uluslararası talep, Arjantin’de üretim beklentilerinin iyileşmesi ve Karadeniz’de ihracat kısıtlamalarının hafifleyebileceği beklentisiyle geriledi. ABD’deki hasat baskısı ve Güney Amerika’dan güçlü arz beklentisi mısır fiyatlarını da aşağı çekti. Arpa ve sorgum fiyatlarında da düşüş görülürken pirinç fiyatları yüzde 1,6 arttı.

Soya ve ayçiçek yağında artış

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise yüzde 0,3 artarak 199,2 puana yükseldi. Biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talep ve Güney Amerika’daki arzın azalması, soya yağı fiyatlarını 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesine taşıdı. Ayçiçek yağı fiyatları da Karadeniz’deki lojistik aksaklıkların ihracat arzını sınırlamasıyla yükseldi. Palm yağı fiyatları yatay kalırken kolza yağı fiyatları geriledi.

Et ve süt ürünlerinde düşüş

FAO Et Fiyat Endeksi yüzde 1,2 azalarak 125,5 puana indi. Domuz, koyun ve sığır eti fiyatları gerilerken kümes hayvanı eti fiyatları büyük ölçüde yatay kaldı. Süt Ürünleri Fiyat Endeksi de yüzde 1,1 düşüşle 117,8 puana geriledi. Avrupa’daki yüksek stoklar ve zayıf talep, tereyağı ve peynir fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.

Türkiye’de market fiyatlarına etkisi sınırlı olabilir

Küresel tahıl fiyatlarındaki gerileme, buğday ve mısır ithal eden üreticilerin hammadde maliyetlerini azaltabilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Buna karşılık ayçiçek yağı ve şekerdeki yükseliş, gıda üreticilerinin maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir. Ancak uluslararası fiyatlardaki değişimin Türkiye’deki market raflarına aynı oranda ve hemen yansıması beklenmiyor. Döviz kuru, enerji, işçilik, nakliye ve yurt içi üretim koşulları da tüketici fiyatlarının belirlenmesinde etkili oluyor.