Ancak Türkiye’de altını konuşurken yalnızca fiyatlara, grafiklere veya küresel verilere bakmak bana hiçbir zaman yeterli gelmiyor. Çünkü bu topraklarda altın, yalnızca bir yatırım aracı değildir.

Fındığını, çayını satan bölge insanı için evde, kasada veya yıllardır alışveriş yaptığı çarşıdaki kuyumcuda duran somut bir güven duygusudur. Doğduğumuz andan itibaren bizimledir. Aile bireyi yeni doğan bir bebeğe altın takar. Düğününde hediye olarak yine altın takar. Kısaca toplumsal hafızamızın en derininde yer alır.

Yatırımcı Neden Yastık Altını Tercih Ediyor? Yatırım yapmayı düşündüğümüzde aklımıza mevduat, fon, hisse senedi veya döviz gelebilir. Ancak altının yeri her zaman farklıdır. Çünkü bizim yatırımcımız parasını yalnızca büyütmek istemez, parayı kontrol etmek, gerektiğinde anında ulaşabilmek ve hiçbir kuruma bağlı kalmadan saklayabilmek ister.

Bankada tuttuğunuz para bir hesabın içindedir. Fon aldığınızda paranızı bir şirkete, hisse aldığınızda piyasaya, döviz tuttuğunuzda ise doğrudan finansal sisteme emanet edersiniz. Fiziki altındaysa yatırımcı, elindeki varlığı doğrudan görür ve hisseder. Bu yaklaşımın arkasında yalnızca geleneksel bir alışkanlık yok. Uzun yıllar boyunca yaşanan yüksek enflasyon, kur hareketleri ve ekonomik belirsizliklerin yarattığı bir refleks var. İnsanlar birikimlerinin değerini korurken, o birikimin üzerinde tam söz sahibi olmak istiyor. Yastık altı altın, kişinin kendisini finansal bir kalenin içinde hissetmesini sağlıyor.

Yastık altı altın stokunun 4-5 bin ton olduğu tahmin ediliyor ki bu kalenin hiçte küçük olmadığı görülebilir.

Altın Yükselirken Neden Kimse Satmıyor? Normal şartlarda bir yatırım aracının fiyatı yükseldiğinde, yatırımcının karını cebe koyup (realize edip) çıkması beklenir. Altında ise durum farklı çalışıyor. Çoğu kişi altını kısa vadede al sat yapmak için almıyor. Düğün, ev, eğitim, sağlık, iş kurma veya beklenmedik bir kara gün ihtiyacı için sarsılmaz bir güvence olarak görüyor.

Bu nedenle fiyatlar yükseldiğinde yatırımcı hemen satışa geçmek yerine, güven duygusunu korumayı seçiyor. Hatta birçok yatırımcı için altının yükselmesi bir satış fırsatından ziyade, birikiminin enflasyona yenilmediğini görmenin yarattığı derin bir rahatlama duygusu anlamına geliyor.

Yastık Altındaki Değer Neden Piyasaya Dönmüyor?

Ekonomik açıdan bakıldığında, yastık altında duran altın aktif olarak dolaşımda değildir. Sahibini korur ama piyasadaki üretime veya finansmana doğrudan bir katkı sağlamaz. Buna rağmen insanların bu değeri sistemin içine sokmakta tereddüt etmesi hiç de şaşırtıcı değil.

Eğer vatandaş için bu sorular cam gibi net değilse:

• Altınım gerçekten benim adıma, fiziki olarak tutuluyor mu?
• Sıkıştığımda ne kadar hızlı nakde dönebilirim?