ABD Seçimleri tarihinde yaşanmamışı gerçekleştirdi: Seçimlerde parasal bağış 10 Milyar $’ı buldu. Bu bağışların  %15’nin, 2 Milyar $’ın 20 zengin tarafından  yapılmış  olması düşündürücü.  Elon Musk 250 Milyon $’la önü çekiyor. Önemli bir katkı da kripto paralardan. Bu harcamaların tümü vergiden düşülebiliyor.  ABD Yüksek Mahkemesi 2010’da ‘’Citizens United Kararı’’yla bağış yapmanın bir vatandaş özgürlüğü olduğu kararını verdi. İki sonuç çıkarmak mümkün: İlki, ABD’de zenginlik artık bir kavram değil. Onlara ultra-zenginler dememiz gerek. İkincisi, para aklamak isteyenler için ABD’de seçimler en ideal ortamı oluşturuyor.  

Sonuçları birlikte okuyalım: Seçimler, ABD’nin rengarenk gökkuşağının ilk kez yasama organlarına tümüyle yansımasını sağladı. Zenci, eşcinsel, kadın vali, farklı dini inançlar,  artık her bir sosyal küme var. Bu sonuç, bu sosyal kesimlerin oy verme davranışının değişmesiyle ilgili.  Demokratlar’ın Mavi Dalgası genelde 15 puan arttı.  Bu artış Hispanik kökenden gelen seçmende 28 puanlık bir ilerleme gösteriyor.  Asya kökenlilerde bu 17 puanlık bir artış gösteriyor. Elimde somut veri yok ama bu seçimde  gençler, kadınlar, beyaz ırktan olmayanlar adeta keşfedildi, sonuca damgayı onlar vurdu.  Bu temsil tüm dünya partileri için çok şey söylüyor,  siyasi partiler ders çalışacak, başka yolu yok.

Başkanın bükülmeyen bileği: Cumhuriyetçilerin bu açık yenilgisi, Demokratların yengisine karşın, Başkan sistemin tek yetkilisi.  Bu yetkilerin kullanımı koşulsuz. Buna ‘’sınırsız sorumsuz’’ diyebiliriz.  ABD ordusunun ‘’  başkomutanı’’olarak sağa-sola saldırabilir, ülkelere müdahalede bulunabilir, seçilmiş başkanları geceleri yatağından çıkarıp dağa  kaldırabilir. ‘’Başkanlık Kararnameleri’’ ABD Başkanına sistem adına sonsuz yetki kullanım hakkı veriyor. Bu geniş yetki alanı bize 2 sonuç çıkartıyor: Başkanlık Sistemi bir demokrasinin uygulayabileceği en kötü araç. İkincisi, nerdeyse tüm dünya anayasaları ‘’yetkinin kötü kullanım halini’’ tanımlamıyor, bu hükümleri anayasaları yerleştirmenin zamanı geldi, geçti.           

Bütçede değişecek öncelikler: Değişim olabilecek konuların başında bütçenin harcama öncelikleri geliyor. Sağlık harcamalarının sıfırlandığı,  buna karşılık savaş bütçesinin ilk kez 1 Trilyon $’a çıktığı bir ABD ortamında Kongre üyeleri bundan böyle bütçeyi çok silkeleyecek, bu kesin. Yanısıra  Başkanın ‘’ Ek Bütçe ‘’ talebine set çekebilecek. Bunun anlamı Başkan’ın harcama yetkisinde elinin-kolunun bağlanması.

Neo-liberalizmin dalgası sürecek: Zengini daha zengin  yapan neo-liberalizm, Savaş Endüstrisi ile  YZ Endüstrisini de arkasına alarak  insanlık için ‘’ dehşet senaryoları’’ oluşturmaya devam edecek. Ama Kongre ve Senato’nun yeni oluşumu Prof. Krugman’ın ‘’Pardon Endüstrisi’’ adını verdiği  ‘’Özel Af’’ yapma yetkisine set çekecek, bu kesin. 

Evet, ABD’nin sosyo-ekonomik yapısında bir değişiklik olmaz.  Ama gerçek ihtiyaçları anlamak ve bunu gidermek için Demokratlar için büyük bir sınav  süreci başladı, burası kesin...

Umarım, ABD’de yoksul ve yoksunlar için vicdanın sesi olan Senatör Bernie Sanders artık yalnız kalmayacak...  

Yaşar Kemal diyor ki: Sen ne sanıyorsun İnce Memed’ler bitecek mi sanıyorsun? İnsanoğlu içinde bu mecbur kurdu oldukça insanoğlu ne olursa olsun yenilmetecek.

Not Defteri:

-----------------

+UNEP ’26 Raporu, doğaya korumaya dönük her 1 $’a karşılık zarar veren 30 $’un harcandığını belgeledi.

+İklim değişiminin uzun vadeli büyümeye etkisini modelleyen,  J. Tobin ile birlikte Sürdürülebilir Ekonomik Refah Endeksini geliştiren, dünyanın en çok okunan iktisat ders kitabının P. Samuelson ile ortak yazarı Nobel Ödülü sahibi Prof.Bill Nordhaus (doğ.1941) öldü.

+Arjantin yönetimi bu kez Patagonya’yı ‘’vergi cenneti’’ olarak ilan edecek.

+GS Futbol Kulübü mallarına ihtiyatı tedbir kararı verilmiş olan Pasifik Holding adlı bir kuruluşun forma reklamını yapmaya devam ediyor.

+İktisat Fakültesi’nin güzel/düzgün öğretim üyelerinden Prof.Dr.Yüksel Ülken’i ölümünün 30.yılında, 9 Kasım  Pazartesi günü İstanbul Üniversitesi Merkez Binada, 13:00’de, hep birlikte anıyoruz, sevenlerini bekliyoruz.