17.11.2026
İstanbul’daki evin anahtarı babanın cebinde, memlekettekinin anahtarı annenin çantasında. Biri her akşam kullanılıyor, öteki yazı bekliyor. Ama mayısta anne, “Eve gidince önce pencereleri açmak lazım,” dediğinde kimse “Hangi eve?” diye sormuyor.
Memleketteki evin ilk günü biraz işle geçer. Musluğu açarsınız, önce hava gelir. Arka odanın penceresi yine sıkışmıştır. Sobanın üstünde geçen yazdan kalma bir kibrit kutusu durur. Bahçeyi gören komşu, siz daha valizleri açmadan kapıyı çalar. “Bu sene erken geldiniz,” der. İstanbul’da sizi üç aydır görmeyen komşunuzun belki haberi bile yoktur.
Bir harita mühendisi olarak bir evi tarif etmek benim için kolay: Yeri belli, sınırı belli, adresi belli. Ama bir insanın nereli olduğunu sorduğunuzda aynı kesinlikle cevap alamıyorsunuz. İstanbul’da otuz yıldır yaşayan biri, kendini tanıtırken önce doğduğu köyün adını söylüyor. İstanbul’da doğmuş çocuğuysa o köyü, yaz tatilinde gittiği ve dönüşte arabanın bagajına elma kasalarının yüklendiği yer olarak biliyor. İkisi de aynı eve gidiyor ama aynı yere dönmüyor.
Memlekette ev yaptıran birine “Yılda kaç gün kalacaksın?” diye sorsanız, hesabı pek tutmaz. Yine de çatı akınca yaptırır, kış bastırmadan oluğu temizletecek birini bulur. Bir yandan da “Emekli olunca daha çok kalırız,” der. Belki kalır, belki torunların okulu, çocukların işi derken yine iki haftayla yetinir. Ama dönebileceği bir evin orada durmasını ister.
Benim aklıma takılan, o evin kapısını sonraki kuşağın ne sıklıkla açacağı. Bir evi çocuklara bırakmak mümkün. Peki sabah uğrayıp çay içecekleri komşuyu, akşamüstü kendiliğinden toplanılan avluyu da bırakabiliyor muyuz? Eve dönmek isteği biraz da orada hâlâ karşılaşacak birilerinin olmasına bağlı.
Yaz biterken İstanbul’a dönmek üzere araba yüklenir. Biri pencereleri kontrol eder, biri suyu kapatır. Anne kapıyı kilitleyip anahtarı yine çantasına koyar. Daha köyden çıkmadan arka koltuktan bir ses gelir:
“Seneye biraz daha erken gelelim.”


